Gần 50.000 lượt tải BitChat của Jack Dorsey tại Nepal giữa làn sóng biểu tình dữ dội

Hơn 48.000 người dân Nepal đã tải xuống bitchat, ứng dụng nhắn tin ngang hàng do Jack Dorsey – CEO Block – phát triển, trong bối cảnh bùng phát các cuộc biểu tình bạo lực phản đối tham nhũng và sau một lệnh cấm mạng xã hội ngắn ngủi hồi đầu tuần.

Xu hướng này lặp lại diễn biến tại Indonesia vào tuần trước, khi lượng tải tăng mạnh trong thời điểm các cuộc biểu tình chống tham nhũng diễn ra, theo chia sẻ từ “callebtc” – nhà phát triển Bitcoin mã nguồn mở đang tham gia xây dựng bitchat.

Last week, we observed a sudden spike in bitchat downloads from Indonesia during nationwide protests.

Today we’re seeing an even bigger spike from Nepal during youth protests over government corruption and a social media ban.

Freedom tech is for the people. Please share. pic.twitter.com/IqhRa8eCvw

— calle (@callebtc) September 10, 2025

“Tuần trước, chúng tôi chứng kiến lượng tải bitchat tăng vọt ở Indonesia khi các cuộc biểu tình lan rộng trên toàn quốc. Hôm nay, tình hình tại Nepal còn dữ dội hơn khi thanh niên xuống đường phản đối tham nhũng và lệnh cấm mạng xã hội,” callebtc đăng tải trên X hôm thứ Tư.

Theo dữ liệu mà callebtc công bố, Nepal chỉ có dưới 3.344 lượt tải vào thứ Tư tuần trước. Tuy nhiên, con số này đã tăng đột biến lên 48.781 vào thứ Hai, cao gấp hơn 4 lần so với quốc gia đứng thứ hai là Indonesia, với 11.324 lượt tải.

Làn sóng phản kháng bùng nổ sau lệnh cấm mạng xã hội

Sự gia tăng đột biến này được thúc đẩy bởi lệnh cấm tạm thời các nền tảng mạng xã hội lớn như Facebook, Instagram, WhatsApp và YouTube. Quyết định của chính phủ đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình do Gen Z dẫn dắt, khiến tòa nhà Quốc hội và Tòa án Tối cao Nepal bị phóng hỏa.

Lực lượng an ninh đáp trả bằng hơi cay và đạn thật, khiến ít nhất 19 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Ngay cả tòa nhà nơi Thủ tướng KP Sharma Oli làm việc cũng bị người biểu tình xông vào.

Oli hiện đang đối mặt với cáo buộc tham nhũng, bao gồm việc sử dụng sai mục đích quỹ công và thiếu minh bạch trong quá trình ra quyết định chính trị. Ông đã tuyên bố từ chức.

Xu hướng toàn cầu: công nghệ tự do thay thế nền tảng tập trung

Các sự kiện tại Nepal và Indonesia có thể phản ánh xu hướng ngày càng gia tăng khi người dân tìm đến các ứng dụng nhắn tin phi tập trung, mã hóa – hay còn gọi là “freedom tech” – để tránh sự giám sát và kiểm duyệt từ chính phủ.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu đang tiến gần tới việc thông qua đạo luật “Chat Control”, nhằm loại bỏ khả năng nhắn tin mã hóa đầu-cuối. Đạo luật này sẽ yêu cầu các nền tảng như Telegram, WhatsApp và Signal phải cho phép cơ quan quản lý quét tin nhắn trước khi chúng được mã hóa và gửi đi. Hiện đã có 15 quốc gia thành viên EU ủng hộ dự luật, và lá phiếu từ Đức có thể mang tính quyết định.

Cho đến nay, việc sử dụng các ứng dụng nhắn tin phi tập trung, mã hóa chủ yếu bắt nguồn từ nhu cầu rời bỏ các nền tảng tập trung có khả năng kiểm duyệt nội dung hoặc áp đặt hạn chế.

Trong số những nền tảng phổ biến nhất hiện nay có Messenger và WhatsApp, đều thuộc sở hữu của Meta – tập đoàn mạng xã hội vận hành dựa trên mô hình khai thác dữ liệu cá nhân.

Bitchat của Dorsey mới chỉ ra mắt bản beta vào tháng 7. Ứng dụng này hoạt động trên mạng lưới Bluetooth mesh, cho phép giao tiếp an toàn, mã hóa mà không cần Internet, máy chủ trung tâm hay bất kỳ hình thức đăng ký nào như email hoặc số điện thoại.

Ngoài bitchat, các ứng dụng như Signal, Damus (dựa trên Nostr), Session và Status cũng đang thu hút người dùng tìm kiếm những lựa chọn an toàn và chống kiểm duyệt. Tuy nhiên, để cạnh tranh với các “ông lớn” như Meta vẫn còn là một chặng đường dài.

Chỉ riêng tháng 6 vừa qua, các ứng dụng thuộc hệ sinh thái Meta – gồm Facebook, Messenger và Instagram – đã ghi nhận trung bình 3,48 tỷ người dùng mỗi ngày, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức ảnh hưởng của các nền tảng tập trung vẫn chưa hề suy giảm.

• Jack Dorsey ra mắt ứng dụng trò chuyện ngang hàng phi tập trung BitChat
• Block của Jack Dorsey giới thiệu máy đào Bitcoin dạng mô-đun không cần dụng cụ

Thạch Sanh