Theo báo cáo từ CoinGecko, khoảng 52,7% tổng số tiền điện tử được niêm yết trên GeckoTerminal đã trở thành “coin chết”, trong đó phần lớn các dự án đều ra đi vào giai đoạn từ năm 2024 đến đầu 2025.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ sống sót thấp của các token, bao gồm biến động thị trường chung, nền tảng yếu kém, và sự xuất hiện của các công cụ cho phép triển khai token một cách dễ dàng, không cần kiến thức lập trình. Điều này đã dẫn đến làn sóng tạo token ồ ạt từ những người dùng thông thường, với mục tiêu đơn thuần là kiếm tiền nhanh.
Nguyên nhân chính phía sau làn sóng “coin chết”
Báo cáo cho biết chỉ riêng quý đầu tiên của năm nay đã ghi nhận 1,8 triệu token ra đi, chiếm hơn một nửa tổng số dự án thất bại được ghi nhận cho đến nay.
Tuy số lượng coin chết tăng đột biến, nhưng tổng số dự án tiền điện tử cũng đã tăng trưởng theo cấp số nhân. Tính đến năm 2021, GeckoTerminal mới chỉ ghi nhận 428.383 dự án, nhưng đến năm 2025, con số này đã lên tới gần 7 triệu.
Tính đến ngày 31/3, chỉ sau vỏn vẹn 3 tháng, năm 2025 đã có 1,8 triệu dự án tiền điện tử bị tuyên bố là coin chết – mức cao nhất từng được ghi nhận trong một năm, chiếm 49,7% tổng số vụ sụp đổ từ 2021 đến 2025. Đứng thứ hai là năm 2024 với gần 1,4 triệu dự án “bay màu”, tương đương 37,7% tổng số vụ thất bại trong 5 năm qua.
Đây cũng là năm có số lượng ra mắt dự án mới cao nhất, với hơn 3 triệu token được tung ra thị trường.
Nguyên nhân chính dẫn đến cú bùng nổ này là sự xuất hiện của nền tảng Pump.fun – công cụ cho phép bất kỳ ai cũng có thể tạo token chỉ với vài cú nhấp chuột. Kể từ đó, thị trường tràn ngập memecoin và các dự án “làm cho có”.
Trước khi Pump.fun ra mắt vào năm 2024, số lượng dự án thất bại còn tương đối ít. Giai đoạn 2021–2023 chỉ chiếm 12,6% tổng số vụ thất bại của cả 5 năm qua.
Một nguyên nhân tiềm tàng khác là sự bất ổn thị trường kể từ khi Donald Trump nhậm chức vào tháng 1/2025. Dù ông công khai ủng hộ ngành crypto, nhưng thị trường lại lao dốc kể từ thời điểm đó.
Cách nhận diện coin chết và né tránh các dự án “chết yểu”
“Coin chết” không phải là hiện tượng mới – chúng đã xuất hiện từ năm 2017 khi làn sóng ICO bùng nổ. Trước thời kỳ ICO, thị trường chỉ có khoảng 29 loại token, nhưng sau đó đã vọt lên hơn 850 dự án, trong đó 80% là lừa đảo.
Các nền tảng theo dõi coin chết chỉ xem một coin là “chết” hoặc bị bỏ rơi nếu khối lượng giao dịch của nó dưới 1.000 USD trong vòng ba tháng. CoinGecko chỉ ghi nhận những token từng được niêm yết trên GeckoTerminal và không còn được giao dịch tích cực là coin chết.
Đáng chú ý, báo cáo mới công bố chỉ tính các token từ Pump.fun đã “tốt nghiệp”, bỏ qua hàng triệu token chưa đạt ngưỡng này. Tuy nhiên, phần lớn những token kia cũng được xếp vào dạng coin chết.
Điều đầu tiên mà các nhà đầu tư cần làm là thừa nhận thực tế rằng các loại token “rác” tồn tại nhan nhản trong thị trường tiền điện tử. Sau khi đã có nhận thức đúng đắn, nhà đầu tư nên thực hiện quá trình kiểm tra lý lịch dự án một cách kỹ lưỡng.
Cụ thể, họ cần đánh giá tình hình tài chính của dự án, xem xét các báo cáo lợi nhuận hoặc dòng tiền (nếu có). Việc coin đó có được niêm yết trên các sàn giao dịch uy tín hay không cũng là một yếu tố then chốt để xác định độ tin cậy. Ngoài ra, khối lượng giao dịch thực tế của đồng coin cũng phản ánh mức độ quan tâm của cộng đồng và khả năng thanh khoản – nếu con số này gần như bằng không, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm về khả năng “chết yểu” của dự án.
Cuối cùng, người đầu tư cần luôn giữ tư duy tỉnh táo và thực hiện nghiên cứu độc lập trước mỗi quyết định. Trong một thị trường biến động và nhiều rủi ro như tiền điện tử, việc trang bị kiến thức và sự thận trọng là yếu tố sống còn để tránh những thất bại đáng tiếc.
Disclaimer: Bài viết chỉ có mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của bạn.
Tham gia Telegram: https://t.me/tapchibitcoinvn
Twitter (X): https://twitter.com/tapchibtc_io
Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin
Youtube: https://www.youtube.com/@tapchibitcoinvn
- Memecoin có thể đã chết vào thời điểm hiện tại, nhưng chúng sẽ quay trở lại: CoinGecko
- Memecoin Pump.fun đang chết với tốc độ kỷ lục, chỉ còn chưa tới 1% sống sót
Itadori
