Lực cầu từ nhà đầu tư nhỏ lẻ với Bitcoin có thực sự biến mất?

Nhiều người cho rằng giá Bitcoin không thể tăng cao hơn nữa vì nhu cầu từ nhà đầu tư nhỏ lẻ đang suy giảm. Dữ liệu on-chain dường như củng cố nhận định này: hoạt động của ví nhỏ đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Nhưng liệu đây có phải là toàn cảnh?

Thực tế có thể khác: nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn đang hiện diện, chỉ là họ không còn xuất hiện ở những nơi quen thuộc. Trong chu kỳ này, phần lớn dòng tiền nhỏ lẻ có thể đã chuyển sang kênh tài chính truyền thống như ETF giao ngay, quỹ hưu trí và tài khoản môi giới. Nếu coi ETF là một hình thức đầu tư của nhà đầu tư nhỏ lẻ, chúng ta sẽ phải định nghĩa lại cách nhìn nhận thị trường Bitcoin.

Ai đang mua ETF Bitcoin giao ngay?

Kể từ khi các ETF Bitcoin giao ngay ra mắt tại Mỹ vào tháng 1/2024, Bitcoin đã thâm nhập vào danh mục đầu tư của những người từng không tự tin nắm giữ BTC do ngại rủi ro kỹ thuật hoặc không muốn tự quản lý tài sản.

ETF còn hấp dẫn các tổ chức nhờ khung pháp lý rõ ràng và thuận tiện cho kế toán. Các đơn vị nắm giữ ETF lớn nhất hiện nay là các cố vấn đầu tư và quỹ đầu cơ – họ đang quản lý khoản đầu tư Bitcoin thay mặt cho khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp. Ngoài ra, ngân hàng, công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí cũng đang gia nhập cuộc chơi – không chỉ nắm giữ BTC mà còn cung cấp sản phẩm đầu tư liên quan cho khách hàng của họ.

Tổng cộng, các cổ đông ETF hiện đang sở hữu khoảng 135 tỷ USD Bitcoin.

Spot Bitcoin ETFs tài sản đang được quản lý | Nguồn: CoinGlass

Theo nhà phân tích Eric Balchunas của Bloomberg, các cố vấn đầu tư chiếm gần một nửa trong tổng số 21 tỷ USD được báo cáo qua hồ sơ 13F – một phần nhỏ nhưng ngày càng mở rộng, hiện chiếm khoảng 20% tổng lượng nắm giữ ETF. Quỹ đầu cơ đứng sau với 6,9 tỷ USD (tương đương 83.934 BTC), tiếp theo là các công ty môi giới và công ty holding.

Những người nắm giữ BTC ETF hàng đầu theo từng danh mục | Nguồn: Bloomberg Intelligence

Báo cáo của CoinShares cung cấp thêm chi tiết: Goldman Sachs dẫn đầu nhóm cố vấn tài chính với khoản đầu tư 1,8 tỷ USD, trong khi Millennium Management đứng đầu nhóm quỹ đầu cơ với 1,6 tỷ USD.

Xếp hạng các đơn vị nộp hồ sơ F13 theo loại, Quý 1 năm 2025 | Nguồn: CoinShares

ETF cũng là kênh đầu tư nhỏ lẻ?

Nhiều người vẫn cho rằng ETF là sân chơi của giới tổ chức, trái ngược với hình ảnh quen thuộc của một nhà đầu tư nhỏ lẻ tích lũy từng satoshi. Nếu nhìn từ góc độ đó, đúng là nhu cầu trực tiếp từ nhỏ lẻ đang suy yếu.

Tuy nhiên, theo ông André Dragosch, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Bitwise:

“Tính đến thời điểm hiện tại năm 2025, nhóm phân phối Bitcoin chính lại là nhà đầu tư nhỏ lẻ. Trong khi đó, doanh nghiệp niêm yết và các quỹ cùng sản phẩm ETP mới là nguồn cầu lớn nhất.”

Dragosch cũng nói thêm:

“Đúng là phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ giờ đang tham gia thông qua ETF hoặc ETP, vì đây là những công cụ tài chính thân thiện với họ. Các báo cáo 13F mới nhất cho thấy có đến 75% lượng nắm giữ ETF Bitcoin tại Mỹ đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ.”

Điều này đặt ra câu hỏi: nếu người cuối cùng sở hữu cổ phần ETF là nhà đầu tư nhỏ lẻ, thì dữ liệu on-chain truyền thống có còn phản ánh đúng thực tế? Có thể đây là diện mạo mới của thị trường Bitcoin: nhu cầu nhỏ lẻ vẫn hiện diện nhưng được thể hiện qua tài khoản môi giới thay vì ví tự quản. Dù đi ngược tinh thần ban đầu của Bitcoin, cách tiếp cận này vẫn phù hợp với nhiều người tin tưởng vào tiềm năng đầu tư dài hạn của BTC.

Sự thành công bùng nổ của các ETF giao ngay là bằng chứng rõ ràng cho điều đó – dù không xuất hiện trong dữ liệu on-chain. Chẳng hạn, iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock hiện đã tạo ra doanh thu vượt cả ETF S&P 500 (IVV) nổi tiếng của họ – theo số liệu từ Bloomberg.

Tại sao Bitcoin vẫn chưa lập đỉnh mới?

Dù có sự hỗ trợ từ ETF, giá Bitcoin vẫn chưa thể vượt mốc đỉnh cũ.

Biểu đồ từ CryptoQuant cho thấy: vào tháng 1/2025, nhu cầu rõ ràng đối với Bitcoin đạt đỉnh 1,6 triệu USD – gấp đôi dòng vốn ETF + chiến lược cộng lại. Nhưng hiện nay, dù dòng tiền ETF vẫn ổn định, tổng cầu đã chuyển sang âm, rơi xuống -857.000 USD.

Nhu cầu rõ ràng của BTC | Nguồn: CryptoQuant

Nói cách khác, dòng tiền hiện tại – ngay cả với sự hỗ trợ của ETF – vẫn chưa đủ để bù đắp lượng bán ra. Thị trường cần một chất xúc tác lớn, như cắt giảm lãi suất, để khơi dậy lại sức mua. Và nếu điều đó xảy ra, nhóm hưởng lợi đầu tiên sẽ là các tổ chức tài chính và khách hàng của họ – những người giờ đây đang đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái Bitcoin.

Alexandre Stachtchenko, Giám đốc chiến lược tại sàn Paymium của Pháp, thừa nhận sự thay đổi này:

“Sớm muộn gì thì nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng sẽ phải đi qua kênh tài chính truyền thống – đó là niềm tin lâu dài của tôi.”

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định điều này không có nghĩa là nhu cầu trực tiếp sẽ biến mất. Những nhà đầu tư có tiềm lực tại Mỹ có thể chọn tiếp cận Bitcoin qua BlackRock và các đối thủ, nhưng ở các quốc gia như Nigeria hay Argentina, hình thức mua và nắm giữ trực tiếp BTC vẫn sẽ tiếp tục.

Có lẽ, nhu cầu nhỏ lẻ trực tiếp chưa biến mất – chỉ là đang lặng lẽ hơn. Và khi điều kiện thuận lợi xuất hiện, dòng tiền đó hoàn toàn có thể trở lại mạnh mẽ.

Thạch Sanh