Meta dốc hàng tỷ USD vào AI: Tầm nhìn táo bạo hay canh bạc liều lĩnh?

Meta đang đầu tư hàng chục tỷ USD vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và ráo riết chiêu mộ nhân tài từ các đối thủ như OpenAI và Google, trong nỗ lực tăng tốc bước tiến vào lĩnh vực AI.

Tuy nhiên, dù được đặt nhiều kỳ vọng với khái niệm “siêu trí tuệ” (superintelligence), chiến lược mới nhất của Meta cũng làm dấy lên nghi ngại: đây liệu có phải là bước đi cách mạng thực sự hay chỉ là một canh bạc công nghệ đầy rủi ro?

Kế hoạch tham vọng và tốn kém

Riêng trong quý II/2025, Meta đã chi tới 17 tỷ USD cho hạ tầng, và Giám đốc Tài chính Susan Li cho biết tổng chi tiêu vốn năm 2025 có thể đạt 72 tỷ USD. Con số này sẽ còn tiếp tục tăng trong năm 2026, phần lớn dành cho hai siêu cụm máy tính mới có tên Prometheus và Hyperion, lấy cảm hứng từ các vị thần khổng lồ trong thần thoại Hy Lạp.

Tổng Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg đã dành phần lớn buổi họp báo cáo tài chính Q2 để nói về AI. “Rất nhiều điều đã được viết về những tiến bộ kinh tế và khoa học mà siêu trí tuệ có thể mang lại. Tôi cực kỳ lạc quan về điều đó,” ông phát biểu, nhưng nhấn mạnh rằng tác động lớn hơn có thể nằm ở việc giúp con người sống một cuộc đời ý nghĩa hơn.

Cổ phiếu META của hãng đã tăng vọt 10% trong phiên giao dịch hôm qua khi lợi nhuận vượt ngưỡng kỳ vọng của Phố Wall.

Thành lập Meta Superintelligence Labs

Tháng 6 vừa qua, Meta thành lập một bộ phận mới có tên Meta Superintelligence Labs, liên tục thâu tóm các công ty AI và chiêu mộ nhân tài từ đối thủ. “Tôi đã dành rất nhiều thời gian trong quý này để xây dựng đội ngũ này,” Zuckerberg chia sẻ. “Những người gia nhập sẽ được tiếp cận với năng lực tính toán chưa từng có khi chúng tôi xây dựng hàng loạt cụm máy tính có công suất nhiều gigawatt.”

Đội ngũ này quy tụ nhiều tên tuổi lớn trong ngành AI như:

Alexandr Wang – Nhà sáng lập Scale AI
Nat Friedman – Cựu CEO GitHub
Shengjia Zhao – Cựu nghiên cứu viên tại OpenAI

Họ hiện đang phát triển các thế hệ tiếp theo của mô hình Llama, bắt đầu từ Llama 4.1 và 4.2.

Zuckerberg cho biết cụm Prometheus sẽ được vận hành trong năm tới và có thể là cụm máy tính AI đầu tiên trên thế giới vượt mốc 1 gigawatt. Hyperion – cụm máy tính thứ hai – dự kiến có thể mở rộng đến 5 gigawatt trong vài năm tới. Ngoài ra, nhiều “siêu cụm thần thoại” khác cũng đang trong quá trình phát triển.

AI len lỏi khắp hệ sinh thái Meta

Công nghệ AI của Meta hiện đã được tích hợp vào Instagram, WhatsApp và ứng dụng Meta, tiếp cận tới 1,5 tỷ người dùng hoạt động. Thậm chí, bộ phận phần cứng của công ty cũng tham gia cuộc đua với chiếc kính Ray-Ban Meta được tích hợp trợ lý AI.q

Trên nền tảng X, phản ứng với sáng kiến siêu trí tuệ của Zuckerberg khá đa dạng. Một số người tỏ ra hào hứng với tương lai AI tại Meta, số khác thì hoài nghi, liên hệ đến những dự án từng thất bại trước đây như metaverse.

Một người dùng viết: “Với đội ngũ AI hùng hậu mà Meta đang sở hữu, tôi tin siêu trí tuệ sẽ không còn xa.” Nhưng cũng có người châm biếm: “Zuckerberg giới thiệu siêu trí tuệ cá nhân cho mọi người nghe cứ như mời lái thử xe tên lửa nguyên mẫu – nghe thì phấn khích thật, nhưng không thể không nghĩ đến chuyện… bảo hiểm.”

Bài kiểm tra thực sự

Mặc dù được bao bọc bởi những tầm nhìn mang hơi hướng tương lai, bài kiểm tra thực sự với Meta là liệu khoản đầu tư khổng lồ này có mang lại điều gì vượt ra ngoài những cải tiến nhỏ trong chỉ số tương tác.

Liệu Meta có thể vượt qua những đối thủ như OpenAI, Google hay xAI, hay lại tiếp tục lặp lại vết xe đổ như metaverse, vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Trước đó trong ngày, Zuckerberg cũng đăng tải một bài blog phác thảo tầm nhìn của ông về “siêu trí tuệ cá nhân – hiểu ta sâu sắc, biết rõ mục tiêu của ta và giúp ta đạt được chúng.”

“Chúng tôi tin rằng lợi ích của siêu trí tuệ nên được chia sẻ rộng rãi nhất có thể với toàn thế giới,” ông viết.

Tuy nhiên, Zuckerberg cũng cảnh báo rằng siêu trí tuệ sẽ đặt ra nhiều mối lo ngại mới.

“Chúng ta cần hết sức nghiêm túc trong việc kiểm soát rủi ro và cẩn trọng khi quyết định mở mã nguồn. Tuy vậy, chúng tôi tin rằng xây dựng một xã hội tự do đòi hỏi phải trao quyền cho con người nhiều nhất có thể.”

Thạch Sanh