Blockchain đến từ đâu và dùng để làm gì, và cách nó được tạo ra?
Blockchain là gì?
Là một cuốn sổ cái phân quyền có tính công khai, lâu bền, chỉ ghi nhận thêm giao dịch mà không xóa đi.
Blockchain dùng để làm gì?
Một cấu trúc toán học để lưu trữ dữ liệu theo cách gần như không thể làm giả. Nó có thể được sử dụng cho tất cả các loại dữ liệu có giá trị.
Blockchain từ đâu đến?
“Tôi đã làm việc trên một hệ thống tiền mặt điện tử mới với cơ chế hoàn toàn ngang hàng mà không có sự can thiệp của các bên thứ ba”. Đây là những lời của Satoshi Nakamoto, người sáng tạo bí ẩn của Bitcoin, trong một tin nhắn được gửi vào tháng 10/2008, kèm theo đó là đường link một white paper chín trang mô tả một công nghệ có thể phá vỡ hệ thống tài chính hiện thời.
Nakamoto khai thác các bitcoin đầu tiên vào tháng 1/2009, và với điều đó, thời đại tiền mã hóa chính thức bắt đầu. Nhưng trong khi nguồn gốc của nó khá mập mờ nhưng công nghệ đã làm cho nó trở nên khả thi, hình thành nên thứ mà bây giờ chúng ta gọi là blockchain. Nakamoto kết hợp các công cụ mã hóa truyền thống với các phương pháp bắt nguồn từ nhiều thập kỷ trong ngành khoa học máy tính để tạo ra một mạng lưới cộng đồng với sự tham gia của các thành viên, trong đó chiếc sổ cái kế toán sẽ phản ánh trung thực các lịch sử giao dịch. Điều này làm cho một người không thể chi tiêu cùng một bitcoin hai lần, giải quyết vấn đề mà đã cản trở các nỗ lực trước đây để tạo ra tiền kỹ thuật số. Và, quan trọng, nó giúp loại bỏ sự cần thiết của một cơ quan trung gian để điều phối các giao dịch chuyển tiền.
Sự phổ biến của Bitcoin bắt đầu phát triển nhanh chóng vào năm 2011, sau khi một bài báo của Gawker chỉ ra Silk Road, một thị trường ma túy trực tuyến được Bitcoin hỗ trợ. Những đồng tiền cải tiến được gọi là “altcoin” bắt đầu nổi lên, thường sử dụng mã nguồn mở của Bitcoin. Trong vòng hai năm, tổng giá trị bitcoin trong lưu thông đã vượt qua 1 tỷ USD.
Ngay sau đó, các nhà công nghệ nhận ra rằng các blockchain có thể được sử dụng để theo dõi những thứ khác ngoài tiền. Vào năm 2013, cậu bé 19 tuổi Vitalik Buterin đã đề xuất Ethereum, không chỉ ghi lại các giao dịch tiền tệ mà còn là tình trạng của các chương trình máy tính được gọi là hợp đồng thông minh. Ra mắt vào năm 2015, Ethereum – và hiện là kẻ đứng đầu trong thị trường – hứa hẹn sẽ tạo ra một thế hệ ứng dụng mới trông giống như các ứng dụng web ngày nay nhưng được cung cấp bởi các mạng tiền điện tử phi tập trung thay vì các máy chủ của công ty.
1. Giao dịch được sinh ra
Trong Bitcoin, một giao dịch là việc chuyển tiền điện tử từ một người (Alice) sang một người khác (Bob). Trong Ethereum, bao gồm một ngôn ngữ lập trình có sẵn có thể được sử dụng để tự động hóa các giao dịch, giao dịch sẽ có nhiều loại. Alice có thể gửi tiền điện tử cho Bob. Hoặc ai đó có thể tạo một giao dịch đặt một dòng mã, được gọi là hợp đồng thông minh, trên blockchain. Sau đó, Alice và Bob có thể gửi tiền vào tài khoản mà chương trình này kiểm soát, để kích hoạt nó một khi một số điều kiện nhất định được mã hóa trong hợp đồng được đáp ứng. Một hợp đồng thông minh cũng có thể gửi các giao dịch đến blockchain mà nó được nhúng vào.
2. Giao dịch được phát đến một mạng ngang hàng
Giả sử Alice muốn gửi tiền cho Bob. Để làm như vậy, Alice tạo một giao dịch trên máy tính của mình và phải tham chiếu giao dịch trong quá khứ trên blockchain, trong đó cô nhận đủ tiền, cũng như khóa riêng của cô đối với số tiền và địa chỉ của Bob. Giao dịch đó sau đó được gửi tới các máy tính khác hoặc “các nút” trong mạng. Các nút sẽ xác thực giao dịch miễn là nó đã tuân thủ các quy tắc của mạng. Sau đó các nút khai thác (sẽ miêu tả cụ thể trong bước 3) sẽ chấp nhận nó, và nó sẽ trở thành một phần của một khối mới.
3. Cuộc đua tạo các khối mới
Một tập con của các nút, được gọi là thợ mỏ, tổ chức các giao dịch hợp lệ thành các danh sách được gọi là các khối. Một khối đang được xây dựng sẽ chứa danh sách các giao dịch hợp lệ gần đây và tham chiếu mật mã tới khối trước đó. Trong các hệ thống blockchain như Bitcoin và Ethereum, các thợ mỏ chạy đua để hoàn thành các khối mới, một quá trình đòi hỏi phải giải quyết một câu đố toán học cần nhiều nhân lực, đây là câu đố duy nhất cho mỗi khối mới. Người khai thác đầu tiên để giải quyết các câu đố sẽ kiếm được một số cryptocurrency như một phần thưởng. Các câu đố toán học liên quan đến phán đoán ngẫu nhiên tại một số nonce. Các nonce được kết hợp với các dữ liệu khác trong khối để tạo ra một dấu vân tay kỹ thuật số được mã hóa, được gọi là một hash.
4. Hoàn thành một khối mới
Hash phải đáp ứng các điều kiện nhất định; nếu không, thợ mỏ sẽ thử một nonce ngẫu nhiên khác và tính lại giá trị hash. Phải rất mất công để tìm được một hash hợp lệ. Quá trình này ngăn chặn tin tặc bởi sẽ rất khó để sửa đổi sổ cái. Trong khi một số blockchain sử dụng các hệ thống khác để bảo vệ, cách này còn có tên là proof of work.
5. Thêm một khối mới vào chuỗi
Đây là bước cuối cùng trong việc bảo vệ sổ cái. Khi một nút khai thác trở thành nút đầu tiên giải quyết câu đố mã hóa của khối mới, nó sẽ gửi khối tới phần còn lại của mạng để phê duyệt, thu thập các token để nhận phần thưởng. Khó khăn khai thác được mã hóa trong giao thức của blockchain; Bitcoin và Ethereum được thiết kế để làm cho nó ngày càng khó khăn để giải quyết một khối theo thời gian. Vì mỗi khối cũng chứa một tham chiếu đến khối trước đó, các khối được liên kết với nhau bằng toán học. Giả mạo với một khối trước đó sẽ yêu cầu lặp lại proof of work cho tất cả các khối tiếp theo trong chuỗi.
Theo tapchibitcoin.vn/technologyreview
Xem thêm:Công nghệ Blockchain là gì? Tại sao lại sử dụng công nghệ Blockchain?.
