Sau hiện tượng chữ khắc của Bitcoin, các chain tương thích với Ethereum Virtual Machine (EVM) đang tăng các hoạt động tương tự, dẫn đến sự cố ngừng dịch vụ không mong muốn và một chút nhầm lẫn trong quá trình sử dụng.
Các chain EVM phải đối mặt với gia tăng số lượng chữ khắc token
Trong năm qua, chữ khắc Bitcoin trở nên phổ biến hơn nhờ sự ra đời của Ordinals, tác động đáng kể đến blockchain Bitcoin. Phương pháp gây tranh cãi này đẩy chi phí giao dịch tăng mạnh và làm tắc nghẽn mempool, làm dấy lên các cuộc tranh luận gợi nhớ đến cuộc chiến kích thước block năm 2017.
Hiện tượng này hiện đã mở rộng sang Ethereum và các chain tương thích EVM khác. Bất chấp sự hoài nghi ban đầu về việc giới thiệu chữ khắc trên các blockchain có khả năng hợp đồng thông minh, nhu cầu về chữ khắc trên EVM cao đến mức khiến dịch vụ của Arbitrum ngừng hoạt động vào ngày 15/12/2023 theo báo cáo.
Cuộc tranh luận ngày càng gay gắt về chữ khắc Bitcoin cùng với sự quan tâm rõ ràng đến chữ khắc EVM cho thấy hình thức này tiếp tục phát triển. Mọi người đang tìm hiểu chữ khắc EVM là gì và tại sao chúng lại trở nên phổ biến trên các blockchain vốn đã có chức năng NFT gốc. Để làm được điều này, trước tiên cần phải hiểu các chữ khắc Bitcoin. Bài viết này lấy thông tin từ thread tuyệt vời của Jarrod Watt trên X về các chữ khắc EVM.
Bối cảnh lịch sử của chữ khắc Bitcoin
Chữ khắc Bitcoin bắt đầu ngay sau khi Bitcoin được tạo ra vào năm 2009. Những người đam mê Bitcoin ban đầu đã nhúng nhiều dạng dữ liệu khác nhau, bao gồm tin nhắn, tuyên bố chính trị và cống phẩm trực tiếp vào blockchain. Mặc dù cách làm này đã thu hút được sự chú ý, với các chữ khắc từ văn bản đơn giản đến nghệ thuật ASCII phức tạp, những gì có thể được thêm vào đều bị giới hạn ở kích thước chỉ 80 byte.
Bản nâng cấp Taproot trên mạng vào tháng 11/2021 đã loại bỏ hạn chế này bằng cách kéo dài thời lượng giao dịch Bitcoin lên gần như toàn bộ kích thước của một block. Vào tháng 12/2022, chữ khắc Bitcoin Ordinals đã khởi động cơn sốt chữ khắc hiện tại sau khi một block gần 4 megabyte được khai thác vào tháng 2. Có thể làm được điều này là nhờ nâng cấp Taproot.
Chữ khắc Bitcoin và Ordinals
Chữ khắc Bitcoin là một kỹ thuật để nhúng dữ liệu bổ sung trong các giao dịch Bitcoin trên blockchain. Điều này đạt được bằng cách tận dụng không gian bổ sung trong giao dịch Bitcoin, thường bao gồm đầu vào, đầu ra và số tiền giao dịch. Opcode `OP_RETURN` là phương pháp phổ biến nhất được sử dụng cho mục đích này, cho phép người dùng chèn một lượng dữ liệu tùy ý có giới hạn, chẳng hạn như văn bản, số hoặc hình ảnh nhỏ vào một giao dịch.
Mặc dù dữ liệu này không thể thực thi được và không ảnh hưởng đến khía cạnh tài chính của giao dịch, nhưng nó sẽ trở thành một phần vĩnh viễn, bất biến của blockchain sau khi giao dịch được xác nhận. Các Ordinals Bitcoin ghi vào từng satoshi riêng lẻ, đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin, cùng với một số dữ liệu, chẳng hạn như dữ liệu hình ảnh để tạo NFT giả. Trong số hàng triệu tỷ satoshi có sẵn, mỗi satoshi có thể được ghi dữ liệu bổ sung hoàn toàn khác nhau. Khái niệm Ordinals phát sinh từ việc gán các số thứ tự duy nhất cho mỗi satoshi dựa trên thứ tự khai thác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhận dạng và chuyển giao.
Hệ thống này không yêu cầu token bổ sung, sửa đổi blockchain hoặc hợp đồng thông minh, mà hỗ trợ các cách thể hiện khác nhau của các số Ordinals này, cho phép gắn các tài sản đa dạng như NFT, token chứng khoán hoặc stablecoin vào từng satoshi riêng lẻ. Do đó, Bitcoin đã mở rộng chức năng của mình để bao gồm các tính năng giống NFT, mặc dù thiết kế ban đầu của nó thiếu khả năng hợp đồng thông minh.
Chữ khắc trên EVM gia tăng
Số lượng chữ khắc Bitcoin tăng thông qua các Ordinals bắt đầu từ tháng 4 năm nay đã dẫn đến xu hướng tương tự trong chain EVM vào khoảng tháng 11 mặc dù đã có sự hiện diện của chức năng không thể thay thế và có thể thay thế gốc. Ngoài hiệu ứng lan tỏa từ sự phổ biến của chữ khắc Bitcoin, còn lý do nào khác giải thích cho sự gia tăng đột ngột về mức độ phổ biến của chữ khắc EVM không?
Không phải là chữ khắc EVM đang mang lại chức năng mới cho các token EVM có thể thay thế và không thể thay thế. Thay vào đó, chữ khắc EVM phản ánh chức năng được tìm thấy trên blockchain của Bitcoin mà không giới thiệu các tính năng mới. Nếu có một lý do nào khác ngoài hiệu ứng lan tỏa thì đó là do chữ khắc EVM có hiệu quả về mặt chi phí. Chúng giảm đáng kể phí gas so với NFT và các tương tác hợp đồng thông minh liên quan, vì các giao dịch chữ khắc EVM thường bao gồm chuyển khoản đơn giản mà không cần các hoạt động EVM phức tạp, khiến chúng tiết kiệm hơn so với tương tác hợp đồng thông minh truyền thống.
Cơ chế của chữ khắc EVM
Bản chất của chữ khắc EVM là sự kết hợp của calldata trong các giao dịch. Calldata là một dạng dữ liệu chỉ đọc có thể được đưa vào giao dịch. Trong trường hợp chữ khắc EVM, calldata lưu trữ dữ liệu hình ảnh trong trường hợp NFT hoặc thông tin và hướng dẫn token như đúc một số lượng token nhất định trong trường hợp token giống ERC20 có thể thay thế được.
Phương pháp này tiết kiệm chi phí vì thường bao gồm các giao dịch chuyển cơ bản mà không cần các hoạt động EVM phức tạp. Calldata hiện chủ yếu được sử dụng để khắc token. Không giống như token ERC20 dựa vào hợp đồng thông minh on-chain để thực thi quy tắc, các token này lưu trữ dữ liệu trong calldata và xử lý logic off-chain, trong đó những người lập chỉ mục diễn giải các giao dịch.
Quá trình này bao gồm việc tạo một giao dịch, gửi 0 token gốc (ví dụ: ETH trên Ethereum hoặc MATIC trên Polygon) và nhúng calldata với các hướng dẫn cụ thể, chẳng hạn như đúc tiền. Cách tiếp cận này cho phép tạo ra nhiều loại chữ khắc, từ dữ liệu đơn giản liên quan đến token đến các hoạt động phức tạp hơn được hợp đồng thông minh điều chỉnh, bao gồm các chữ khắc giống NFT với dữ liệu hình ảnh được nhúng trong calldata.
Bất chấp những lợi ích đó, chữ khắc EVM đi kèm với cảnh báo đáng kể: sự phụ thuộc vào các công cụ lập chỉ mục off-chain. Mặc dù dữ liệu của chữ khắc được lưu trữ on-chain và bất kỳ ai cũng có thể truy cập được về mặt kỹ thuật, nhưng việc đọc on-chain theo thời gian thực là không khả thi. Do đó, để hiểu trạng thái của token hoặc bộ sưu tập chữ khắc, phải dựa vào các phương pháp off-chain. Trong điều kiện thực tế, điều này sẽ đòi hỏi phải dựa vào việc sử dụng API tập trung, mặc dù có thể lập chỉ mục cho mọi calldata giao dịch chữ khắc một cách độc lập.
Kết luận
Tóm lại, những chữ khắc EVM này phản ánh phương pháp của Bitcoin nhưng được điều chỉnh cho phù hợp với khả năng của Ethereum, cung cấp một giải pháp thay thế thực tế, tiết kiệm chi phí cho các hợp đồng thông minh truyền thống. Cách tiếp cận này làm giảm đáng kể phí gas và độ phức tạp trong hoạt động đối với cả token có thể thay thế và không thể thay thế. Tuy nhiên, chúng phụ thuộc rất nhiều vào các công cụ lập chỉ mục off-chain để xây dựng lại lịch sử và trạng thái hiện tại của bất kỳ token dựa trên chữ khắc cụ thể nào. Sự phụ thuộc này tạo ra mức độ tập trung hóa, vì người dùng thường phụ thuộc vào các dịch vụ của bên thứ 3 để giải thích dữ liệu.
Tham gia Telegram của Tạp Chí Bitcoin: https://t.me/tapchibitcoinvn
Theo dõi Twitter (X): https://twitter.com/tapchibtc_io
Theo dõi Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin
- Nhà đầu tư theo dõi 3 dự án sau đợt tăng giá của Avalanche và Polkadot
- Bitcoin tiếp tục thống trị doanh số NFT tuần qua, Solana theo sau
- Lượng gas chi tiêu hàng ngày cho chữ khắc EVM tăng lên mức kỷ lục 8,3 triệu đô la
Minh Anh
Theo News Bitcoin
