Thượng viện Mỹ thông qua dự luật ngân sách "One Big Beautiful Bill"

Các Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ đã suýt soát thông qua một dự luật ngân sách theo quy trình hòa giải ngân sách (budget reconciliation) – vốn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump – bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều thành viên lưỡng đảng vì lo ngại về việc cắt giảm ngân sách y tế, quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo và các biện pháp giảm thuế có thể dẫn đến phân phối lại của cải không công bằng.

Trong phiên bỏ phiếu kéo dài hơn 24 tiếng, Thượng viện đã thông qua đạo luật mang tên “One Big Beautiful Bill Act” với tỷ lệ 50–50, và Phó Tổng thống JD Vance đã đóng vai trò là người phá vỡ thế cân bằng. Toàn bộ Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cùng ba Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu chống. Nhiều thành viên đề xuất sửa đổi nhằm giải quyết các lo ngại liên quan đến quy định AI và tài trợ cho bệnh viện nông thôn.

Trong quá trình tranh luận, Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis từng đề xuất bổ sung điều khoản xử lý cái mà bà gọi là “chính sách thuế không công bằng” đối với những người khai thác và staking tiền điện tử. Tuy nhiên, nội dung này không xuất hiện trong bất kỳ sửa đổi nào được đưa ra thảo luận trong hai ngày đầu tuần, và dự luật đã được thông qua mà không đề cập đến thuế tiền điện tử.

“Cá nhân tôi hy vọng điều khoản đó đã được đưa vào phiên bản cuối cùng,” Hạ nghị sĩ Nicholas Begich (bang Alaska) chia sẻ sau cuộc bỏ phiếu. “Tuy nhiên, tôi tin rằng sẽ có những cơ hội khác để chúng tôi đưa nội dung đó vào các dự luật quan trọng bắt buộc phải thông qua.”

Sau khi dự luật được thông qua, Thượng nghị sĩ Lummis thừa nhận “dự luật này chưa hoàn hảo” nhưng vẫn đánh giá đây là “một bước tiến lớn theo hướng đúng đắn”. Dự luật sẽ được chuyển trở lại Hạ viện để xem xét các sửa đổi từ Thượng viện. Hiện tại, Đảng Cộng hòa chỉ chiếm đa số mong manh tại Quốc hội và phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ phía Đảng Dân chủ.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren chỉ trích gay gắt dự luật trên mạng xã hội: “Donald Trump và Đảng Cộng hòa tại Quốc hội đang lên kế hoạch ký tấm séc 15 tỷ đô cho Meta chỉ vì sự tồn tại của họ – và chi trả bằng cách cắt giảm chăm sóc y tế cho hàng triệu người dân Mỹ.” Bà nhấn mạnh: “Họ quan tâm đến các tập đoàn tỷ đô hơn là người dân.”

Thượng nghị sĩ Jeff Merkley cũng đưa ra một sửa đổi cho dự luật ngân sách, tương tự nội dung ông từng đề xuất cho đạo luật GENIUS. Sửa đổi này đề xuất cấm Tổng thống, Phó Tổng thống, thành viên Quốc hội và quan chức chính phủ sở hữu hoặc quảng bá tài sản kỹ thuật số. Tuy nhiên, sửa đổi đã bị bác bỏ tại Thượng viện.

Dự luật ngân sách được ưu tiên tại Quốc hội

Dù cả Thượng viện và Hạ viện đang xúc tiến các dự luật quan trọng như quy định stablecoin thanh toán, thiết lập quỹ dự trữ Bitcoin quốc gia và xây dựng khung pháp lý cho thị trường tài sản kỹ thuật số, các sáng kiến này sẽ phải nhường chỗ cho tiến trình thông qua dự luật ngân sách.

Đạo luật GENIUS đã được Thượng viện thông qua ngày 17/6 và đang chờ Hạ viện xem xét. Hạ nghị sĩ Begich nhận định sẽ có “rất ít, nếu không nói là không có thay đổi” đối với nội dung đạo luật, thể hiện sự tôn trọng đối với yêu cầu từ Tổng thống Trump: “Đưa nó lên bàn của tôi, không thêm thắt gì cả.”

“Tôi nghĩ dự luật về quỹ dự trữ Bitcoin sẽ được đưa ra vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau,” Begich cho biết. Là người bảo trợ cho đạo luật BITCOIN 2025, ông nói thêm: “Hiện có rất nhiều hoạt động lập pháp được lên lịch tại Quốc hội, nhưng mọi thứ sẽ phải tạm nhường chỗ cho các nỗ lực liên quan đến ngân sách và hòa giải ngân sách.”

Về mặt khung pháp lý thị trường, Hạ viện đã thông qua việc đưa đạo luật CLARITY (Digital Asset Market Clarity Act) ra khỏi ủy ban từ tháng 6. Tuy nhiên, lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện cho biết họ có kế hoạch soạn thảo một phiên bản riêng và cố gắng thông qua trước tháng 10.

Thạch Sanh