Ink, một Ethereum layer 2 do sàn giao dịch Kraken ươm tạo, đã chính thức triển khai tính năng fault proof (bằng chứng lỗi) không cần cấp phép vào thứ Năm vừa qua, theo thông tin từ người sáng lập mạng lưới Andrew Koller.
Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển của Ink, vốn đã chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc kể từ khi ra mắt sớm vào tháng 12, trước thời gian dự kiến.
Một điểm đáng chú ý là Ink trở thành mạng lưới Superchain đầu tiên triển khai tính năng challenger (người thách thức), sau khi Optimism thử nghiệm tính năng này trên OP Mainnet vào cuối năm ngoái. Khi ra mắt, giao thức tự động hóa hợp đồng thông minh Gelato và Kraken sẽ đều tham gia vận hành Ink challenger, một công cụ on-chain cho phép bất kỳ ai tham gia tranh chấp tính hợp lệ của một giao dịch.
Ink phản ánh một hướng đi mới trong tư duy của Kraken, sàn giao dịch lâu đời được thành lập từ năm 2011. Sau khi Arjun Sethi, một thành viên hội đồng quản trị, được bổ nhiệm làm đồng giám đốc điều hành vào năm ngoái, công ty đã thực hiện các quyết định táo bạo như cắt giảm nhân sự và giảm chi phí hành chính, hướng đến mô hình hoạt động linh hoạt hơn như một startup.
Đặc biệt, vào tuần trước, Ink đã trở thành nền tảng thử nghiệm cho đồng đô la được token hóa đa chain mới của Tether, USDT0.
“Chúng tôi hy vọng sẽ hành động nhanh chóng và hợp tác cùng Optimism cũng như cộng đồng giao thức rộng lớn hơn để thiết lập tiêu chuẩn này”.
Fault proof là gì?
Fault proof, được giới thiệu trên OP Stack vào tháng 6 năm 2024, đóng vai trò quan trọng đối với giải pháp mở rộng Optimistic rollup, một loại giải pháp mở rộng blockchain giả định rằng các giao dịch là hợp lệ trừ khi được chứng minh là ngược lại.
Người dùng có thể gửi bằng chứng thách thức trạng thái của các Layer 2 như Ink, và nhận thưởng một phần tiền đang tranh chấp nếu họ chứng minh được giao dịch có khả năng gian lận hoặc sai sót.
Koller cho biết Kraken đã cung cấp khoảng 49 ETH (tương đương 156.000 USD) cho challenger của mình khi Ink ra mắt.
“Chúng tôi muốn đảm bảo rằng có đủ ETH để xử lý bất kỳ thay đổi trạng thái nào”.
Trong khi đó, Optimism chỉ cung cấp khoảng 14 ETH cho các challenger của mình.
“Chúng tôi sẽ bật công tắc và bất kỳ ai trên thế giới, nếu họ có ETH và muốn đầu tư vào challenger này, đều có thể tự vận hành và tham gia vào thế giới phi tập trung mà blockchain hướng tới”.
Tính trung lập trong blockchain
Việc có nhiều đối thủ cạnh tranh là yếu tố then chốt để duy trì “tính trung lập đáng tin cậy” – một nguyên tắc cốt lõi của Ethereum, nơi người dùng có thể tin tưởng rằng không có bên nào có thể hoặc sẽ được ưu tiên. Hiện nay, phần lớn các mạng lưới Superchain đều duy trì các challenger tập trung, nghĩa là họ có quyền kiểm soát đơn phương đối với việc thay đổi trạng thái của chain.
Điều này có ý nghĩa quan trọng, bởi vì Fault proof có thể phục hồi bất kỳ giao dịch nào trên Layer 2, không chỉ giới hạn ở gian lận. Koller lưu ý rằng có một cuộc tranh luận giữa các lập trình viên về sự phân biệt giữa “fault proof” và “fraud proof” (bằng chứng gian lận), vì “bất kỳ điều gì cũng có thể bị thách thức”.
“Nếu có sự đồng thuận và họ muốn thực hiện thì đó chính là mục tiêu của công nghệ này,” Koller cho biết, đồng thời chỉ ra rằng vấn đề này, giống như sự kiện hack DAO năm 2016, làm phức tạp thêm khái niệm “mã là luật”. “Chúng ta không thể kiểm soát nó, và không thể đảo ngược những thay đổi trạng thái.”
Koller cũng cho rằng Ink có thể bị chỉ trích là một “chain công ty” vẫn vận hành trên một trình sắp xếp tập trung giống như các Optimistic rollup hiện tại. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng Ink đang thực hiện những bước đi rõ ràng hướng tới việc trở nên phi tập trung.
Fault proof trong thực tế
Dù fault proof không phải lúc nào cũng khả thi trên OP chain, nhưng ngày nay chúng đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến. Unichain, L2 do Uniswap phát triển, đã ưu tiên triển khai tính năng này khi ra mắt mainnet. Mạng Base của Coinbase, dù ra mắt vào năm 2023 trước khi Optimism giới thiệu fault proof, đã tích hợp tính năng này vào tháng 10 năm ngoái.
Hiện tại, có khoảng 10 người tham gia vào việc triển khai tính năng fault proof không cần cấp phép trên Ink, bao gồm 2-3 kỹ sư từ Kraken, 3-4 người từ Gelato, và toàn bộ đội ngũ fault proof từ Optimism, theo lời Koller.
Disclaimer: Bài viết chỉ có mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của bạn.
Tham gia Telegram: https://t.me/tapchibitcoinvn
Twitter (X): https://twitter.com/tapchibtc_io
Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin
- Kraken Layer 2 Ink ra mắt chống lỗi và giai đoạn đầu
- Kraken chuẩn bị ra mắt blockchain riêng có tên Ink vào đầu năm 2025
Itadori
