Trang chủ Kiến Thức Crypto Uniswap là gì?

Uniswap là gì?

Trong không gian DeFi luôn thay đổi, một giao thức đã thiết lập mình là vua không thể tranh cãi của blockchain – Uniswap. Sàn giao dịch phi tập trung này không chỉ mở đường cho các nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) mà còn liên tục tái tạo toàn bộ hệ sinh thái với mỗi lần nâng cấp mới.

Uniswap là gì?

Từ những khởi đầu khiêm tốn với việc hỗ trợ các giao dịch token đơn giản vào năm 2018, Uniswap đã biến đổi thành một “tắc kè hoa” tiền điện tử linh hoạt, thích ứng một cách liền mạch với các yêu cầu của thị trường. Tính thanh khoản tập trung trong V3 đã mang lại một cuộc cách mạng về hiệu quả vốn. Với sự ra mắt của Uniswap V4, giao thức này đã được nâng cấp lần nữa, cung cấp khả năng tùy chỉnh chưa từng có thông qua “Hooks” và tiết kiệm gas hơn.

Sự biến hóa liên tục của Uniswap không chỉ là để duy trì sự thống trị của mình trong DeFi, khi nó đang nắm giữ hơn 5.772 tỷ đô la trong tổng giá trị bị khóa. Không, giao thức luôn thay đổi này giữ cho toàn bộ không gian tiền điện tử luôn căng thẳng, buộc các đối thủ phải thích nghi hoặc bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy sáng tạo không ngừng của nó.

Không có gì ngạc nhiên khi Uniswap đã giành giải “Dự án DeFi Sáng tạo nhất” tại Giải thưởng Crypto CoinMarketCap 2024. Khi giao thức của bạn là một biến thể hàng đầu của tiền điện tử, liên tục thay đổi để giải quyết các vấn đề mới, sự công nhận đó là điều tất yếu.

Lưu ý: Giải thưởng Dự án DeFi Sáng tạo nhất được trao cùng với sự hợp tác của Chainwire – nền tảng phân phối thông cáo báo chí về crypto và blockchain hàng đầu, được sử dụng bởi hơn 400 thương hiệu và cơ quan PR trên toàn thế giới.

Với Uniswap V4 và các tính năng như Hooks, hãy cùng khám phá cách mà nhà lãnh đạo DeFi này tiếp tục đẩy giới hạn của những gì có thể.

Uniswap V1: Tháng 11 năm 2018

Hayden Adams đã thành lập Uniswap (V1) như một giao thức trao đổi phi tập trung để giao dịch các token ERC-20 trên blockchain Ethereum vào ngày 2 tháng 11 năm 2018. Uniswap V1 là một tập hợp các hợp đồng thông minh cho phép người dùng swap các token mà không cần đến sổ lệnh hoặc trung gian. Thay vào đó, nó sử dụng một thuật toán tạo lập thị trường sản phẩm không đổi, tự động điều chỉnh giá của các token dựa trên cung và cầu.

Uniswap V1 chỉ hỗ trợ các cặp giao dịch ERC-20 trên Ethereum. Giao thức hoàn toàn phi tập trung, không cần sự cho phép và chống kiểm duyệt, nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể swap hoặc niêm yết một token mà không cần sự cho phép. Token UNI đã được ra mắt vào ngày 16 tháng 9 năm 2020.

Uniswap V2: Tháng 5 năm 2020

Uniswap V2 ra mắt vào những ngày đầu của DeFi Summer năm 2020, mang đến cho giao thức các cặp giao dịch ERC-20, khi ban đầu tất cả các cặp đều được ghép với WETH. Sự bổ sung này đã tăng đáng kể tính tiện ích cho các nhà giao dịch trên Uniswap. Tính linh hoạt này được tăng cường hơn nữa với việc giới thiệu Flash Swaps, cho phép thực hiện và thanh toán giao dịch hiệu quả hơn.

Hơn thế nữa, Uniswap V2 đã triển khai các nguồn cấp dữ liệu giá khó thao túng hơn trên giao thức, giúp nền tảng của họ an toàn trước những kẻ thao túng giá đang tìm cách tấn công nền tảng.

Uniswap là gì?

Nguồn: Uniswap Blog

Uniswap V3: Tháng 5 năm 2021

Chỉ một năm sau, Uniswap V3 đã được phát hành, mang đến khái niệm thanh khoản tập trung nổi tiếng cho không gian DeFi. Thanh khoản tập trung cho phép hiệu quả vốn lớn hơn đáng kể so với mô hình AMM ban đầu thông qua việc tập trung thanh khoản trong các pool thanh khoản. Hơn nữa, điều này cũng mang lại cho các nhà cung cấp thanh khoản cơ hội kiếm được phí lớn thông qua thanh khoản mà họ cung cấp, miễn là họ đủ nhạy bén để giữ thanh khoản của mình trong phạm vi giao dịch hiện tại.

Uniswap là gì?

Nguồn: Uniswap Blog

Uniswap V3 cũng có một nhược điểm đáng kể. Các nhà cung cấp thanh khoản thụ động đã không thể tận dụng lợi ích của Uniswap V3 và những người thiếu kinh nghiệm với nó cũng bị thua lỗ do thua lỗ tạm thời (Impermanent Loss). Tuy nhiên, mô hình thanh khoản tập trung vẫn được chấp nhận rộng rãi và từ đó đã được sao chép hoặc điều chỉnh thành nhiều mô hình khác nhau, với hầu hết các AMM nổi bật đều triển khai một số dạng mô hình thanh khoản tập trung trên nền tảng của họ.

Uniswap V4: Hooks và Pool tùy chỉnh

Nhanh chóng tiến đến hai năm sau, Uniswap V4 đã ra mắt vào ngày 12 tháng 6 năm 2023 – sự phát triển mới nhất của Uniswap.

Uniswap V4 giới thiệu khái niệm “Hooks” vào nền tảng. Hooks về cơ bản là các hợp đồng được thực hiện tại các điểm xác định trong vòng đời của một hành động trong pool. Những điểm này có thể bao gồm, nhưng không giới hạn, khi một pool được thiết lập, khi thanh khoản được thêm hoặc rút, và khi các giao dịch được thực hiện trong pool. Những hooks này cho phép tăng tính tùy chỉnh đối với các pool đã triển khai trên Uniswap V4, cho phép các nhà tạo pool kiểm soát nhiều hơn hành vi của pool của họ.

Thực tế, cùng với việc công bố mã nháp cho Uniswap V4, team Uniswap cũng đã phát hành một bộ mã mẫu cho các hooks mà họ đã viết để minh họa những gì có thể làm với chúng. Những mẫu mã này bao gồm:

  • Một pool nhà tạo lập thị trường trung bình trọng số thời gian (TWAMM)
  • Phí động dựa trên biến động hoặc các đầu vào khác
  • Lệnh giới hạn on-chain
  • Gửi thanh khoản ngoài phạm vi vào các giao thức cho vay
  • Oracle tùy chỉnh on-chain, chẳng hạn như oracle geomean
  • Phí pool thanh khoản tự động gộp lại vào các vị trí pool thanh khoản
  • Lợi nhuận giá trị tối đa có thể chiết xuất (MEV) nội bộ được phân phối lại cho các nhà cung cấp thanh khoản

Ngoài các hooks, Uniswap V4 cũng được thiết kế để chạy từ một hợp đồng singleton. Điều này có nghĩa là tất cả các pool sẽ chia sẻ một hợp đồng duy nhất, trái ngược với kiến trúc hiện tại khi mỗi pool có hợp đồng thông minh riêng. Điều này dự kiến sẽ tạo ra tiết kiệm lên đến 99% cho các trader khi việc chuyển token được giảm thiểu trong các giao dịch swap liên quan đến hơn một pool. Hơn nữa, hợp đồng singleton cho phép kế toán nhanh chóng, có nghĩa là các thay đổi trong mỗi pool được ghi lại dưới dạng thay đổi ròng thay vì vào cuối mỗi giao dịch swap, tăng thêm tiết kiệm cho người dùng.

Kiến trúc singleton

‘Kiến trúc singleton’ là một tính năng quan trọng vì nó loại bỏ yêu cầu 1 pool: 1 hợp đồng. Tính năng này hợp nhất tất cả các pool vào một hợp đồng, do đó làm cho việc tạo pool và các giao dịch hoán đổi đa pool trở nên hiệu quả hơn về chi phí. Một ước tính về chi phí gas cho việc tạo một pool mới được ước tính là giảm đáng kể đến 99%.

Mặc dù điều này cải thiện hiệu quả đáng kể, một số người cho rằng nó cũng làm cho Uniswap dễ bị tổn thương hơn trước các sự kiện thiên nga đen.

Hệ thống kế toán nhanh

Hệ thống kế toán nhanh được thiết lập để bổ sung cho kiến trúc singleton bằng cách tối ưu hóa việc chuyển tài sản bằng cách làm việc trên số dư ròng thay vì chuyển tài sản vào cuối mỗi giao dịch swap. Điều này đơn giản hóa quy trình swap token và mang lại sự giảm chi phí gas hơn nữa.

Quản trị

Uniswap V4 sẽ tiếp tục việc quản trị do cộng đồng điều hành, phát hành mã nguồn theo Giấy phép Nguồn Kinh doanh 1.1 (Business Source License 1.1). Điều này giới hạn việc chia nhánh thương mại trong bốn năm trước khi chuyển đổi sang giấy phép GPL. Quản trị Uniswap và Uniswap Labs sẽ giữ quyền cấp các ngoại lệ, đảm bảo giao thức vẫn mở và thích ứng.

Tranh cãi về Giấy phép

Hiện tại, mã nháp của Uniswap V4 đã được công khai, phát hành dưới giấy phép Nguồn Kinh doanh (BUSL). Team cũng đã mở mã nguồn để công chúng có thể đóng góp. Quyết định phát hành mã nguồn dưới giấy phép BUSL đã bị chỉ trích từ nhiều nhà phát triển, họ phê phán việc sử dụng thuật ngữ “mã nguồn mở” để mô tả mã nguồn mới của Uniswap V4. Mặc dù BUSL cho phép mã được sao chép, sửa đổi và đóng góp, nhưng không cho phép mã được sử dụng cho các mục đích thương mại trong bốn năm tới. Điều này thực tế làm cho nó trở thành giấy phép độc quyền và trong hầu hết các vòng tròn phát triển, sẽ không được coi là “mã nguồn mở”.

Nhà sáng lập và CEO của Uniswap, Hayden Adams, và team đã phản hồi rằng bốn năm không phải là thời gian dài và rằng sự bảo vệ mà giấy phép mang lại khuyến khích sự đổi mới. Tuy nhiên, các nhà phát triển khác lại cho rằng giấy phép này ngăn cản sự đổi mới do lo ngại về khiếu nại bản quyền đối với bất kỳ mã nào trông tương tự. Adams đã rút lại, tuyên bố rằng “nguồn có sẵn là chính xác hơn.”

Ngoài ra, một số thành viên của cộng đồng DeFi cũng đã cáo buộc rằng các khái niệm của Uniswap V4 dường như có những điểm tương đồng với mã nguồn mở từ các team khác. Các cáo buộc này bao gồm việc sao chép các giao thức như Crocswap (nay là Ambient Finance) và Shell protocol. Hơn nữa, một số người dùng DeFi còn suy đoán rằng thông báo về Uniswap V4 đã được đẩy nhanh do Ambient Finance, một giao thức giao dịch phi tập trung, gợi ý về việc ra mắt sắp tới của họ vào đầu tuần. Ambient Finance sau đó đã ra mắt trên mạng chính Ethereum.

Uniswap V4 khác với Sushiswap V3 như thế nào?

Được coi là một trong những đối thủ lớn nhất của Uniswap, SushiSwap đã fork từ Uniswap vào năm 2020 và bắt đầu phát triển theo các hướng khác nhau — với Uniswap chủ yếu tập trung vào hiệu quả sử dụng vốn và các sản phẩm dựa trên Ethereum, trong khi SushiSwap chọn hướng tiếp cận đa chuỗi (multi-chain) và danh mục sản phẩm DeFi đa dạng hơn. Trong khi Uniswap và Sushiswap đang hoạt động trên phiên bản thứ ba (V3) của mình, có những khác biệt tinh tế trong cách tạo ra các pool thanh khoản và cách tính phí. Uniswap cung cấp cho các nhà cung cấp thanh khoản (LPs) ba mức phí (0.05%, 0.30%, và 1.0%) cho việc tạo pool, cùng với phí động cho mỗi giao dịch. Trong khi đó, SushiSwap tính một mức phí cố định là 0.30% cho mỗi giao dịch, với 0.25% phí được phân phối cho các LPs.

Uniswap V4 sẽ tiếp tục phân biệt hai nền tảng này bằng cách cung cấp cho các nhà phát triển các công cụ cần thiết để tạo ra các loại nhóm phức tạp và tinh tế hơn. Nó cũng tăng cường nỗ lực cải thiện hiệu quả sử dụng gas.

Trong khi đó, Sushi tiếp tục mở rộng đa chuỗi của mình, gần đây mở rộng sang hệ sinh thái Core. Vào tháng 7 năm 2022, AMM đa chuỗi đầu tiên, SushiXSwap, đã được ra mắt hợp tác với LayerZero’s Stargate để cung cấp hoán đổi đa chuỗi trên Ethereum và các chuỗi EVM như Polygon, Optimism, Arbitrum, BNB Chain, Avalanche và Fantom.

Tham gia Telegram của Tạp Chí Bitcoin: https://t.me/tapchibitcoinvn

Theo dõi Twitter (X): https://twitter.com/tapchibtc_io

Theo dõi Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin

 Ông Giáo

Theo CoinMarketCap

MỚI CẬP NHẬT

coinbase

Cựu lãnh đạo Coinbase: Không có trường hợp dài hạn nào cho thanh toán...

Nick Tomaino, cựu nhà phát triển kinh doanh và lãnh đạo marketing tại Coinbase, cho rằng trường hợp sử dụng thanh toán Bitcoin dần...
Pixelverse huy động được 5,5 triệu đô la

[QC] Pixelverse huy động được 5,5 triệu đô la từ các quỹ đầu tư...

Seoul, Hàn Quốc. Pixelverse, một studio giải trí và hệ sinh thái game mới nổi, đã hoàn thành vòng gọi vốn do các quỹ đầu...

Hồng Kông giới thiệu các tính năng ETF tiền điện tử linh hoạt trong...

Bộ trưởng tài chính Hồng Kông tuyên bố rằng tính năng đăng ký và mua lại bằng hiện vật của sáu quỹ hoán đổi...

[QC] Minu tăng vọt 80% trong một tuần – WienerAI huy động được 5...

 Bất chấp việc thị trường tiền điện tử đang trong giai đoạn điều chỉnh, một vài meme coin vẫn có mức tăng trưởng ấn...
bitcoin

Bây giờ có phải là lúc để mua Bitcoin?

Bitcoin gần đây đã được chú ý do tín hiệu mua hấp dẫn trên biểu đồ hàng giờ. Dấu hiệu này xuất hiện trong...

[QC] Presale coin token 99Bitcoins vượt mốc 2 triệu đô la, hiện tượng token...

 Token 99Bitcoins đang được cộng đồng các nhà đầu tư tiền điện tử, cũng như các chuyên gia trong ngành nhận định là dự...

Bitcoin bật tăng lên trên 69.300 USD, altcoin chuyển xanh khi CPI của Hoa...

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Hoa Kỳ không thay đổi trong tháng 5, thấp hơn dự báo của các nhà kinh tế...

Tin vắn Crypto 12/06: Bitcoin có thể cán mốc $ 80.000 vào cuối năm...

Từ nhận định Bitcoin có thể cán mốc $ 80.000 vào cuối năm nay sau đợt điều chỉnh cuối cùng đến Ngân hàng Trung...
các nhà đầu tư đang tìm cách phòng ngừa rủi ro bằng Rollblock

[QC] Bitcoin giảm xuống dưới 70.000 đô la khiến altcoin giảm giá: Các nhà...

 Bitcoin (BTC) đã đạt mức đỉnh mới là $73,737,94 vào ngày 14 tháng 3 năm 2024, nhưng kể từ đó đã giảm xuống dưới...

Các vụ hack crypto thu về 19 tỷ USD từ năm 2011 và hoạt...

Trong 13 năm qua, đã có 785 vụ trộm tiền điện tử, Crystal Intelligence cho biết. Gần $19 tỷ giá trị crypto đã bị đánh...
Symbiotic

Symbiotic được Paradigm hậu thuẫn ra mắt giao thức restaking

Giao thức restaking Symbiotic đã chính thức ra mắt ngày hôm qua và thông báo họ đã huy động được 5,8 triệu đô la...

MetaMask thêm tính năng Pooled Staking cho ETH, tập trung vào người dùng nhỏ...

Tính năng mới nhằm mở rộng khả năng tiếp cận staking, vốn trước đây yêu cầu một khoản đầu tư hơn $100,000. Tuy nhiên,...

Cổ phiếu MicroStrategy tăng 134% từ đầu năm đến nay, vượt trội hơn Bitcoin

Cổ phiếu của MicroStrategy đã chứng kiến mức tăng đáng chú ý 132% trong năm nay, vượt xa Bitcoin và các công ty khác...

Top nhà phân tích nêu tên 5 altcoin có thể mang lại lợi nhuận...

Nhà phân tích Altcoin Sherpa gần đây đã phác thảo 5 loại altcoin có thể mang lại cho các nhà đầu tư và trader...

[Qc] PlayDoge huy động được 4 triệu USD trong presale, dễ dàng hoạt động...

Chỉ hai tuần sau khi bắt đầu chương trình presale, dự án play-to-earn (P2E) PlayDoge đã triển khai staking trên mạng Ethereum bên...

Mistral gọi vốn thành công 600 triệu Euro, nâng định giá startup AI có...

Một vòng gọi vốn trị giá 644 triệu euro đã làm tăng gấp ba lần giá trị của startup AI có trụ sở tại...